Sevdiğim Fotoğraflar
Gitmek İstediğim Yerler
Benim Tarzım
Okumak İstediklerim
İzlediklerim
Gezdiğim Yerler
Evim İçin
Şiir
Yemek
Deneme
Öykü
Miranda
Sevdim Seni...
Dil Harâb
Dil- i Şeyda
ŞAİRE’M
Ben İstanbul
Dil Harâb
Züleyha'nın Halleri
Kalanlara Dair...
Firkat
Hatırladın mı?
Gelmez Misin?
YAĞ-mur
Züleyha Yüzlü
Can Aynası
Roman Türünün Özellikleri (Tarihi Gelişimi ve Temsilcileri)
Roman Türünün Özellikleri
Tarihi Gelişimi ve Temsilcileri
R O M A N
Latincede, yazı anlamına gelen bir sözcüktür Romada bozulmuş latinceye verilen ad olarak kullanılırken daha sonra yaşanmış bir olayı hikâye etme anlamında kullanılmaya başlanmış; çağımızda ise, öykü türünün her yönüyle gelişmiş şekline roman denmiştir.
Yani yaşanmış ya da yaşanabilir olayları, yer, zaman, çevre ve insan unsurlarına dayanarak, geniş bir bakış açısıyla anlatan yazı türüne ROMAN diyoruz.
ÖZELLİKLERİ:
1) Konusu insan ve dünyadır.
2) Gerçek yaşamı yansıtmaya çalışır.
3) Anlattığı olay, çevre ve kişiler, yaşamdan alınır
4) Olay ve kişileri ayrıntılı anlatma, tahlil ve tasvirlere çok yer verme, bir ana olay etrafında bir çok küçük olaya yer verme bakımından hikâye türünden ayrılır
Roman türünün ilk örneğini XVI. Yüzyılda İspanyol yazar Miguel de Cervontes ( Mişel dö Servantes) Don Kişot adlı esriyle vermiştir. XVII. Yüzyılda Madema de la Fayette : Princesse de Clevs adlı eseriyle onu takip etmiş; XIX. Yüzyılda gelişen romantizm ve realizm akımları bu türün de gelişmesinde etkili olmuştur..
Türk Edebiyatında daha önceleri bu türün yerini tutan MESNEVİLER vardı. Batılı anlamdaki roman türü bizde önce çevirilerle başlar.
İlk olarak Yusuf Kâmil Paşa, Fransız yazar Fenelondan Telmaque(telemak) adlı esri çevirmiş ; sonra Wictor Hugo'dan Sefiller, Daniel Defodan Robinsun Crosoe ve Alexandre Dumas dan Monte Criesto çevrilmiştir.
Bizde ilk yerli romanı Şemsettin Sami : Taaşşuk u Talat ve Fitnat adlı eseriyle vermiştir.
Daha sonra Namık Kemal, İntibah adlı eseriyle ilk edebi roman örneğini Halit Ziya Uşaklıgil, ''Mai ve SİYAH'' la ilk modern roman örneğini vermişlerdir. Bunları Araba Sevdası adlı romanıyla Recaizade Mahmut Ekrem , Eylül adlı romanıyla Mehmet Rauf takip eder .
Milli Mücadele döneminde Halide Edip Ateşten Gömlek , yaban. Reşat Nuri Çalıkuşu romanlarıyla bu türü mükemmele ulaştırır.
ROMAN ÇEŞİTLERİ
A ) KONULARINA GÖRE
1 Tarihi Roman : Tarihteki olay ya da kişileri konu alan romanlardır. Yazar tarihi gerçekleri kendi hayal gücüyle birleştirerek anlatır.
İlk örneğini Valter Scolt Vaverley adlı eseriyle vermiş. Bunu Gogol ,Toros Bulba , W. Hugo Nöturdam de Paris , A. Dumas Monte Criestove Üç Silhşörler le takip eder
Türk edebiyatında ilk örneği N. Kemalin Cezmi romanıdır. N. ADSIZın Bozkurtlar ;T Buğra Küçük Ağa , Küçük Ağa Ankara'da K. Tahirin Yorgun Savaşçı. Devlet Ana bu tür romanlardır.
2 - Macera Romanı:Günlük hayatta her zaman rastlanmayan, şaşırtıcı, sürükleyici, esrarengiz olay-ları anlatan romanlardır Serüven Romanları da denir. Bir araştırma ve izlemeyi anlatan Polisiye Roman , alışılmışın dışında uzak yerleri ve yaşamları anlatan Egzotik Romanlar da bu gruba )- girer.
Dünya edebiyatında R. L. Stevensının Hazine Adası. D. Defonun Rabinson Cruse R . Kiplinkin Cangel; Türk edebiyatında A. Mithat Efendinin Hasan Mellah . Dünyaya İkinci Geliş, Peyami Safa'nın Cingöz Recai bu türün en tanınmış örnekleridir.
3) Sosyal Roman : İnsan yaşamınn sınırsız kültür birikimi içinde yer alan ve insanı derinden etkileyen toplumsal, siyasi olaylar, inançlar, gelenek ve görenekleri bazen eleştirisel, bazen de bilimsel açıdan ele alıp anlatan romanlardır
Dünya edebiyatında : W. Hugonun Sefiller , Dostoyevski Suç ve Ceza; Türk edebiyatında Namık Kemalin İntibah ,R. M. Ekremin Araba Sevdası A. M. Efendinin Felatun Bey İle Rakım Efendi bu tür romanlardır.
Bir fikri savunup bilimsel verilerle olaya yaklaşan Tezli Roman ( Yakup Kadrinin Yaban romanı gibi.) ; toplumdaki inanç ve gelenekleri anlatan Töre Romanı ( Halide Edip Sinekli Bakkal) bir olayı eleştirisel yaklaşımla anlatan Yergi Romanı (Y Kemalin İnce Memet ) ; belli bir yerin özelliklerini anlatan Mahalli Roman ( F. Baykurrtun Yılanları Öcü ) sosyal romanın çeşitleridir
4)- Psikolojik Roman : ( Tahlil Romanı ) : Dış alemdeki olaylardan çok , kahramanların iç dünyasını, ruh hallerini ele alarak kişilerin toplumla ilişkilerini, bunların birbirinden nasıl etkilendiklerini anlatan romanlardır.
İlk örneği: Madame de La Fayettenin Prencesse de Clevs Adlı romandır.
Bizde Mehmet Raufun Eylül ilk örnektir. Peyami Safanın Matmazel Noralyanın Koltuğu, Bir Tereddütün Romanı , Dokuzuncu Hariciye Koğuşu bu türdendir.
5) Otobiyografik Roman: Yazarın kendi yaşamın anlattığı romanlardır. Dünya edebiyatında Alfonse Dodenin Küçük Şeyler , bizim edebiyatımızda: Y. Kadri Karaosmanoğlunun Anamın Kitabı . P. Safanın Dokuzuncu Hariciye Koğuşubu türün örnekleridir.
NEHİR ROMAN : Bir kişinin, bir toplumun hayatındaki gelişmeleri ya da tarihi bir olayı birden fazla cilt halinde anlatan romanlardır.
Tarık Buğranın Küçük Ağa, Küçük Ağa Ankarada , Firaun İmanı; Nihal Adsızın Bozkurtlar , Bozkurtların Ölümü, Bozkurtlar Diriliyor romanları gibi.
B) KONULARIN IŞLENİŞİNE GÖRE ROMANLAR:
1 Romantik Roman . Romantik akıma uygun olarak, duygu ve hayallerin ön plânda olduğu romanlardır.( İntibah, Eylül, Mai Ve Siyah gibi )
2 Realist Roman : Gerçekçi akıma uygun olarak gözlem ve deneyimin duygu ve hayalden daha ön plânda olduğu akımdır İlk örneği R. M. Ekremin Araba Sevdası .
3 Natüralist Roman: Bilimsel araştırmalara bağlı kalarak kahramanlarını gözlemlerle seçen romanlardır.
Gönül BATTAL

Söylev(nutuk) Türü Gezi Yazısı
Bu yazıda www.turkceciler.com adresinden alıntılar yapılmıştır.
4 yıl önce
sag olun tesekur ederım
sızden
4 yıl önce
4 yıl önce
5 yıl önce
5 yıl önce